فیلیپین به عنوان مقصد بعدی خلافت داعش

13 آذر 11:7
تعیین فیلیپین به عنوان مقصد بعدی خلافت داعش

به گزارش خبرگزاری جهان اسلام، به نقل از خبرگزاری فارین پالیسی در مقاله ای به ارزیابی احتمال تعیین فیلیپین به عنوان مقصد بعدی خلافت داعش پرداخت نوشت: هم رهبران غربی و هم رهبران خاورمیانه ای پس از آزادسازی شهرهای بزرگی مانند موصل و رقه که از سال 2013 به دست داعش افتاده بود، مشتاقانه خبر شکست داعش را اعلام کردند. اما باید دانست هنوز برای خوشحالی خیلی زود است و داعش اکنون در فکر بازیابی مجدد خود می باشد.
فیلیپین کشوری است که از محل ظهور داعش در خاورمیانه فاصلها ی بسیاری زیادی دارد اما این گروه توانست شهری در جنوب فیلیپین را به مدت 5 ماه تصرف نماید و هزینه گزافی را برای بازپس گیری آن به نیروهای امنیتی فیلیپیی تحمیل کند. فیلیپین سابقه¬ی تاریخی دیرینه‌ای در ستیزه‌جویی اسلامی دارد که آغاز آن به دهه 1970 میلادی باز می‌گردد. در آن زمان "جبهه آزادیخواه ملی مورو" برای استقلال از دولت مرکزی در مانیل، با حکومت فیلیپین مبارزه می کرد. پس از ظهور اختلافات و جبهه بندی های متعدد در جبهه آزادیخواه ملی مورو، یک شاخه انشعابی از این گروه تحت عنوان"جبهه آزادیخواه اسلامی مورو" در سال 1984 ظهور کرد و شورش‌های کم رنگی را در سرتاسر مناطق جنوبی فیلیپین به راه انداخت. همچنین گروه شبه نظامی ابوسیاف نیز در اوایل دهه 1990 شکل گرفت و با القاعده و دیگر گروه‌های تروریستی جنوب شرقی آسیا از جماعت اسلامی همپیمان شد. 
در چنین محیطی داعش یکی از تازه واردان جزایر جنوبی فیلیپین محسوب می‌شود. این گروه تا سال 2016 و زمانی که سرزمین های خلافت در خاورمیانه تحت فشار شدید حملات نیروهای ائتلاف قرار گرفتند، علاقه ای چندانی به فیلیپین نشان نمی داد و حتی هنگامی که بیش از 6 گروه شبه-نظامی فیلیپینی نیز با داعش بیعت کردند، روی خوشی به این کشور جنوب شرق آسیا نشان نداد و از اعلام یک ولایت رسمی در فیلیپین سرباز زد. اما اواخر ژوئن سال 2016 ویدئویی توسط داعش منتشر گردید که عملا به رابطه¬ی میان خود و شبه نظامیان فیلیپینی رسمیت بخشید هرچند این ویدئو نیز به معنای اعلام یک ولایت رسمی در فیلیپین نبود. 
شبه نظامیان جنوب شرق آسیا تجربه زیادی از مبارزه در کنار داعش ندارند. بر اساس گزارش گروه مشاوره ای سوفان، از میان حدود 30 هزار نیروی خارجی که در خدمت داعش فعالیت می کنند، تنها 1600 نفر یا به عبارتی فقط 5 درصد آنان متعلق به جنوب شرق آسیا می باشند. اگرچه داعش هنوز هیچ ولایت رسمی را در جنوب فیلیپین اعلام نکرده، اما پیوندهای ایدئولوژیکی قدرتمندی میان این گروه و شبه نظامیان فیلیپینی وجود دارد که اکنون شکل ملموس تری نیز به خود گرفته است. در واقع در فیلیپین با توجه به وجود زمینه رقابتی میان مسلمانان جنوب فیلیپین و مسیحیان عمدتا کاتولیک مناطق شمالی، شرایط و محیط مستعدی برای پیاده سازی الگوی مرسوم داعش یعنی شعله¬ور کردن درگیری های قومی و فرقه ای مهیا می باشد.   
گروه‌های شبه‌نظامی حامی داعش در فیلیپین، علیرغم اینکه نسبت به دیگر گروه های وفادار به داعش در سایر نقاط دنیا کمتر مورد توجه این گروه بودند، موفق شدند در یک اقدام چشمگیر شهر 200.000 نفری مراوی واقع در جزایر جنوبی میندانائو را به تصرف خود درآورند. بر اساس گزارش های موجود، هسته مرکزی داعش برای کمک به راه اندازی نبرد مراوی، 2 میلیون دلار برای حامیان خود در فیلیپین ارسال کرده بود. علیرغم حملات شدید نیروهای امنیتی فیلیپین و همکاری سایر کشورها از جمله نیروهای آموزش دیده¬¬ی عملیات های ویژه آمریکا، باز هم تروریست های حامی داعش توانستند بیش از 5 ماه شهر مراوی را در کنترل خود نگه ‌دارند. در حال حاضر وضعیت جنوب فیلیپین نامعلوم است. در 17 اکتبر (25 مهر) و یک روز پس از کشته شدن ایسنیلون هاپیلون و عمر مائوئه دو تن از رهبران ارشد داعش در مراوی، رودریگو دوترته رئیس‌جمهور فیلیپین از آزادی این شهر خبر داد اما برخی کارشناسان احتمال می دهند دوترته برای اعلام آزادی مراوی آمار تلفات دشمن را بیش از شمار واقعی آن اعلام کرده باشد و بدین ترتیب ممکن است مبارزان زنده مانده از قائله¬ی مراوی به مناطقی که در آن از حمایت مردم بومی برخوردارند بازگشته و برای راه اندازی حمله¬ی دیگری در آینده نزدیک، در حال بازیابی و سازماندهی مجدد خود باشند. از سوی دیگر فضای ناامنی‌ و بحران انسانی موجود نیز سد بزرگی بر سر راه بازسازی مراوی خواهد بود. همچنین احتمال دارد مبارزات خونین ضد تروریسم دولت، منجر به افزایش سطح افراط گرایی گردد و فرآیند صلح میان مانیل و جبهه آزادیخواه اسلامی مورو را تهدید نماید. 
با تخریب مقرهای اصلی داعش در خاورمیانه، این گروه به مناطق جدیدی در جنوب شرق آسیا و صحرای آفریقا توجه بیشتری خواهد نمود و تروریست های خارجی که از سرتاسر جهان به عراق و سوریه رفته بودند، ممکن است به سرمنشأ تحرکات وسیعی در مناطق زادگاه خود تبدیل شوند. اکنون که داعش عملا سرزمین های خلافت را از دست داده، ممکن است برای اینکه برند خود را همچنان در بورس نگه دارد، استانداردهایش برای اعلام ولایت های رسمی در سایر نقاط دنیا را مورد بازنگری قرار دهد. در این میان جنوب شرقی آسیا از جمله مناطقی است که از دیرباز از بستر مناسبی برای افراط‌گرایی و ستیزه جویی خشونت آمیز برخوردار بوده است و اخیراً نیز شاهد افزایش شمار دستگیری‌های افراط گرایان و خنثی‌سازی توطئه‌های تروریستی مربوط به آن ها در این منطقه از آسیا بوده ایم. با این وجود، اگرچه تعداد افراط‌ گرایانی که در فیلیپین و دیگر کشورهای جنوب شرق آسیا مشغول به مبارزه هستند و یا ممکن است از سرزمین های داعش به وطن خود بازگردند، در مقایسه با مناطقی مانند شمال آفریقا نسبتا اندک باشد، اما با توجه به انحلال هسته مرکزی داعش، به نظر می سد فیلیپین همچنان به شکل فزاینده ای به نقش خود به عنوان سوپاپ اطمینان داعش در خارج از خاورمیانه ادامه خواهد داد.   
فیلیپین به دلیل جمعیت بالای مسلمانان، وجود جنبش های اسلامی افراطی خشونت طلب و همچنین جنبش های حاشیه ای غیر خشونت طلب،  انعطاف‌پذیری نظام‌های مالی رسمی و غیررسمی، نهادهای محلی ضعیف و رئیس‌جمهوری مانند دوترته که مدیریت وی در بحران مراوی منجر به کشته شدن ده¬ها غیر نظامی و آوارگی صدها هزار تن گردید، احتمالا همچنان به عنوان یکی از گزینه های داعش باقی خواهد ماند. 
نه ترامپ و نه دوترته اهل اقدامات سنجیده و بلند مدت نیستند و هر دو به اقدامات سریع‌ و قاطع‌ تمایل دارند. چنین نگرشی باعث می شود احتمال به کارگیری هرگونه رویکرد "غیرمستقیمی" از سوی آمریکا شامل آموزش، تجهیز و مشاوره به واحدهای ضد تروریسم فیلیپین در چارچوب یک راهبرد بلند مدت کاهش یابد. در همین حال، اقدامات شورش‌های اسلام گرایان و فعالیت‌های تروریستی نیز در جنوب فیلیپین رو به افزایش است و بدون شک شاهد درگیری‌های بیشتری میان اسلام‌گرایان و دولت مرکزی خواهیم بود. با اینکه دولت دوترته متعهد شده به این جنگ پایان دهد، اما تاریخ این کشور نشان می‌دهد پایان دادن به درگیری‌ها کار آسانی نخواهد بود. در این شرایط، حتی اگر فیلیپین به یکی از کانون های اصلی شبکه جهانی داعش نیز مبدل نشود، باز هم احتمال می رود همچنان به عنوان محیط مستعدی برای سربازگیری، تامین مالی و انتشار محتواهای تبلیغاتی الهام گرفته شده و یا مستقیما حمایت شده توسط داعش باقی بماند. 

ارسال نظرات

نظرات شما

نظر شما